پادشاه رسانيد . هولاكو به استكشاف آن قضيّه اشارت فرمود و چون در يارغو بيشتر گناهان بر على بهادر و ياران او به ثبوت رسيد به قتل آن جماعت فرمان داد . لهذا عماد الدّين عمر قزوينى را در سنهء 660 و على بهادر صاحب ترجمه و همدست او على معروف به طويل را در سنهء 661 به ياسا رسانيدند « 1 » . ( 98 - ) - ص 789 س 8 ، سياه‌كوه : سياه كوه نام عدّهء كثيرى از اماكن كوهستانى است در ايران و در خارج ايران كه به مناسبت رنگ مايل به سياهى سنگ‌هاى آن نواحى از قديم الأيّام به همين اسم معروف شده‌اند . و امّا اين سياه كوه محلّ گفتگوى ما چنان كه از سياق جامع التّواريخ صريحا واضح مىشود موضعى بوده در اطراف همدان در حدود كردستان و ظاهرا واقع بوده در ناحيهء كوهستانى مغرب مايل به شمال همدان كه اكنون كوهستان مزبور به كوه پنجه على و پنجه على داغ شهرت دارد و سابقا به پنج انگشت موسوم بوده . و وجه تسميهء اين ناحيه به پنج انگشت يا پنجه على بدون شك به مناسبت وجود پنج قلّهء عمودى الشّكل متوازى يكديگر است در آن كوهستان كه از دور تا اندازه‌اى شبيه به پنج انگشت به نظر مىآيد « 2 » . و مخفى نماناد كه محلّ اقامت هولاكو و اردوى او در سنوات 654 - 656 يعنى در تمام مدّت ما بين فتح قلاع الموت و فتح بغداد و مدّت قليلى نيز بعد از فتح بغداد قبل از آنكه پادشاه مزبور مستقرّ خود را به نحو قطعى به آذربايجان ( مراغه ، تبريز ، الاتاغ ) انتقال دهد غالبا در نواحى اطراف همدان و از جمله در همين سياه كوه ما نحن فيه بوده است . و اينك بعضى شواهد اين مدّعى : « و [ هولاكو ] به مباركى در روز شانزدهم ذىالحجّه سنهء اربع و خمسين و ستّمائة [ از كوهستان الموت ] مراجعت فرمود كامياب و كامران و ركن الدّين در بندگى پادشاه به جانب اردو كه در حدود همدان بود ملازم » ( جهانگشا ج 3 ص 779 به اختصار و جامع التّواريخ جلد اسماعيليّه نسخهء پاريس « 3 » ورق 125 ب ) . - « هولاكو خان چون از فتح بلاد و قلاع ملاحده فارغ شد در ربيع الأول سنهء 655 از حوالى قزوين به جانب همدان توجّه فرمود » ( جامع التواريخ جلد هولاكو طبع كاترمر ص 220 ) . - « و هولاكو خان [ پس از مراجعت از قلاع الموت ] به صحراء همدان نزديك خانهاباد ( ؟ )

--> ( 1 ) - ايضا ، ص 349 - 350 . ( 2 ) - رجوع شود به نقشه‌هاى مبسوط ايران ، و به « جغرافياى مفصّل ايران » تأليف آقاى كيهان ج 1 ص 67 و ج 2 ص 446 . ( 3 ) - Suppl . persan 1364 .